Лауазымдық жауапкершілік:
Өндірістік алаңның АҚ жөніндегі жалпы міндеттері
1. Құзыреті шегінде өндірістік алаңның – корпоративтік АТ-инфрақұрылымның, жұмыс орындарының және ТПБАЖ-дың – ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз етуді ұйымдастыру және бақылау, орталықтандырылған функцияларды жүзеге асыратын АҚБ аға менеджерімен өзара іс-қимылда алаңда болуды талап ететін АҚБ функцияларын орындау;
2. ТПБАЖ-дағы және алаңның корпоративтік АТ-инфрақұрылымындағы АҚ инциденттеріне ден қою: тіркеу, бастапқы талдау жүргізу, АҚБ бастығына дереу баяндау, оның ішінде алаң жұмыскерлерінің ЖИ-ді пайдалануға байланысты жағдайлар туралы хабарламалары бойынша;
3. Цифрлық дәлелдемелерді (тасымалдағыштар, АҚҚ, АТ-жүйелер және ТПБАЖ журналдары) тек корпоративтік ресурстардан, кемінде екі адамның қатысуымен және акт жасай отырып, технологиялық процеске әсер етпей, құжатталған әдістермен жинау, зерттеу және сақтау, инциденттерді тергеу кезінде оларды талдау; қылмыстық немесе әкімшілік құқық бұзушылық белгілері болған кезде – өз бетінше тергеу әрекеттерін жүргізбей, материалдарды Қауіпсіздік департаменті арқылы құқық қорғау органдарына беру;
4. АжАТБ-мен және БӨАжА бөлімімен бірлесіп алаңның ЕТҚ арқылы ақпараттың ықтимал жылыстау арналарын анықтау және олардың жабылуын бақылау;
5. Өндірістік алаңның, оның ішінде ТПБАЖ-дың ЕТҚ мен ақпарат тасымалдағыштарын есептен шығару, жөндеуге беру және пайдаланудан шығару кезінде акт ресімдей отырып, ақпараттың кепілді жойылуын бақылау;
6. Алаң бөлімшелерінің және жұмыскерлерінің, сондай-ақ алаңда жұмыс істейтін мердігерлердің АҚ талаптарын сақтауын тексеру, тексеру нәтижелерін ресімдеу;
7. Өндірістік алаң жұмыскерлеріне АҚ бойынша нұсқама және ТПБАЖ персоналын мақсатты оқыту жүргізу;
8. АҚБ оқыту бағдарламасы бойынша алаңда жұмыскерлердің АҚ саласындағы хабардарлығын арттыру жөніндегі іс-шараларды (электрондық поштамен және алынбалы тасымалдағыштармен қауіпсіз жұмыс, фишингті тану) өткізу;
9. Өндірістік алаңның, оның ішінде ТПБАЖ-дың АҚ тәуекелдерін бағалауға, ақпараттық активтерді түгендеуге, тексерулер мен аудиттерге қатысу;
10. АжАТБ-мен, БӨАжА бөлімімен және өндірістік бөлімшелермен бірлесіп АҚ бөлігінде өндірістік алаңның, оның ішінде ТПБАЖ-дың қызметінің үздіксіздігін қамтамасыз ету жоспарларын (ҚҮҚЖ) және апатты қалпына келтіру жоспарларын әзірлеуге және тестілеуге қатысу;
11. Тәуекелдерді басқару жөніндегі бөлімшенің сұрауы бойынша өндірістік алаңның, оның ішінде ТПБАЖ-дың АҚ тәуекелдері және АҚ негізгі тәуекел индикаторларының мәндері туралы деректерді дайындау;
12. Өндірістік алаң, оның ішінде ТПБАЖ бөлігінде АҚ басқару жүйесін жетілдіру жоспарын әзірлеуге және орындауға қатысу;
13. Серіктестіктің АҚ-ны дамыту стратегиясын (жол картасын) өндірістік алаң және ТПБАЖ бөлігінде әзірлеуге қатысу;
Алаңның корпоративтік АТ-инфрақұрылымының ақпараттық қауіпсіздігі
1. Алаңда корпоративтік АҚҚ-ны орында болуды талап ететін бөлігінде әкімшілендіру: алаңның жұмыс орындары мен серверлерінде агенттерді орнату және олардың жұмысын тексеру, ақауларды жою, қамтылуын және жаңартылуын бақылау – АҚҚ-ны орталықтандырылған әкімшілендіруді жүзеге асыратын АҚБ аға менеджерімен өзара іс-қимылда;
2. Алаңның корпоративтік инфрақұрылымының АҚ оқиғаларын (АҚҚ, SIEM және ККҚО хабарламаларын) талдау, оларды орнында бастапқы тексеруден өткізу және нәтижелерін АҚБ аға менеджеріне хабарлау;
3. Алаңның корпоративтік жұмыс орындарында АҚ талаптарының сақталуын (АҚҚ жұмысы, тыйым салынған БҚ мен құрылғылардың болмауы) бақылау, АҚБ аға менеджерімен өзара іс-қимылда бұзушылықтарды анықтау;
4. Жұмыскерлердің, мердігерлердің және келушілердің алаңның АТ-ресурстарына қолжетімділігін, корпоративтік жұмыс орындарына алынбалы тасымалдағыштар мен жеке құрылғылардың қосылуын бақылау;
5. Алаңның серверлік және телекоммуникациялық үй-жайларының физикалық қорғалуын бақылау;
ТПБАЖ АҚ-ын қамтамасыз ету ерекшеліктері
1. ТПБАЖ желісін сегменттеуді бақылау: корпоративтік желіден бөлінуін, басқару және деректерді жинау аймақтарының бөлінуін, өнеркәсіптік сигнатуралары бар NGFW-де немесе деректер диодында «әдепкі бойынша тыйым, ерекшелік бойынша рұқсат» саясатының қолданылуын, корпоративтік желімен өзара әрекеттесетін компоненттердің DMZ-да орналастырылуын, Интернетке тікелей қолжетімділіктің болмауын;
2. ТПБАЖ желілік құрылғыларында қорғау құралдарының болуын, негізгі құрылғылардың резервтелуін және сымсыз желілерді азайтуды бақылау;
3. Жүргізілуін БӨАжА бөлімі қамтамасыз ететін ТПБАЖ желісі құжаттамасының (IP- және MAC-мекенжайлары мен ОЖ нұсқалары көрсетілген құрылғылар тізбелері, схемалар, тораптар паспорттары) және пайдаланылатын хаттамалар мен порттар тізбесінің өзектілігін жұмыс нұсқаулығында (жұмыс жоспарында) белгіленген кезеңділікпен және әрбір өзгеріс кезінде тексеру;
4. ТПБАЖ қорғау құралдарына қойылатын техникалық талаптарды және ТПБАЖ АҚ жөніндегі ішкі құжаттардың жобаларын әзірлеу;
5. Өндірістік алаңда ТПБАЖ АҚ талаптарының орындалуын жыл сайын бағалау және есептілік үшін мәліметтер дайындау;
6. ТПБАЖ желілік қауіпсіздігінің мониторингі және жұмыс станциялары мен серверлерін қорғау құралдарын қорғау құралының әкімшісі рөлінде әкімшілендіру, оның ішінде антивирустық ішкі жүйені;
7. ТПБАЖ АҚҚ баптауларын өзгертуді, оларды ажыратуды және жоюды тек Бас директордың өндіріс жөніндегі орынбасарымен келісу бойынша жүзеге асыру; АҚ, ТПБАЖ жөніндегі жетекші менеджер енгізетін өзгерістерді «екі адам» қағидаты бойынша растау; өз өзгерістерін АҚ, ТПБАЖ жөніндегі жетекші менеджердің немесе АҚБ бастығының растауымен енгізу;
8. NGFW және ТПБАЖ мониторинг құралдарының лицензияларының, жазылымдарының және өнеркәсіптік сигнатураларының өзектілігін, ТПБАЖ АҚҚ-ның SIEM-мен және ККҚО-мен интеграциясын бақылау;
9. Жұмыс нұсқаулығында (жұмыс жоспарында) белгіленген кезеңділікпен ТПБАЖ АҚҚ баптауларын және жүйелер деректерін рұқсат етілмеген файлдар мен өзгерістердің болуына тексеру;
10. ТПБАЖ АҚҚ-ның тиімділігін бағалау, оларды оңтайландыру, жаңарту немесе ауыстыру жөнінде ұсыныстар дайындау;
11. Антивирустық мониторды пайдаланбайтын ТПБАЖ объектілерінің тізбесін дайындау және өзектендіру, олар үшін өтемдік шаралардың қолданылуын бақылау;
12. Антивирустық БҚ-ны уақытша ажыратуға арналған қызметтік жазбаларды (себебі, мерзімі) қарау, оның уақтылы қосылуын бақылау;
13. Жүктеу аймақтарын, жадты және жүйелік файлдарды тексерудің және ТПБАЖ жұмыс станциялары мен серверлерін толық тексерудің жұмыс нұсқаулығында (жұмыс жоспарында) белгіленген кезеңділікпен жүргізілуін бақылау;
14. ТПБАЖ пайдаланушылары мен құрылғыларының бірегей сәйкестендірілуін, әдепкі құпиясөздердің ауыстырылуын, жауаптылар көрсетілген операторлардың топтық есептік жазбалары тізбесінің жүргізілуін, сеанстардың бұғатталуын бақылау;
15. ТПБАЖ оқиғаларының журналдалуын, уақыттың синхрондалуын, қоймалар сыйымдылығының жеткіліктілігін, журналдардың өзгертуден қорғалуын және олардың SIEM мен ККҚО-ға берілуін бақылау;
16. АҚ қатерлері туралы мәліметтерді (ҰККҮО, ККҚО, АҚҚ өндірушілерінің бюллетеньдері, бұзу индикаторлары) жинау және талдау, оларды SIEM және АҚҚ, оның ішінде ТПБАЖ АҚҚ қағидаларында қолдану;
17. Бағдарламалық қамтамасыз етудің және БЛК конфигурациялары жобаларының тұтастығын, технологиялық процеске әсер етпей ТПБАЖ-ды сақтық көшірмелеуді, қалпына келтіруді тексеруді және пайдаланудан шығарылатын компоненттерден деректерді жоюды бақылау;
18. Қауіпсіздік департаменті арқылы ТПБАЖ-ға жіберілетін персоналды, жеткізушілер мен баптаушы-инженерлерді контрагентпен жасалған шартта және дербес деректер туралы заңнамада көзделген көлемде және тәртіппен тексеруге бастамашылық ету, олардың өз бетінше жұмыс істегенге дейін мақсатты оқытудан өтуін бақылау;
19. Жеткізушілер мен интеграторлардың ТПБАЖ-ға қашықтан қолжетімділігін, алынбалы тасымалдағыштарды қосуды және БҚ-ны рұқсат етілгендер тізбесіне қосуды келісу; мобильді құрылғыларға және келісілмеген USB-құрылғыларға тыйым салудың сақталуын бақылау;
20. АжАТБ және БӨАжА бөлімі жобаларын ТПБАЖ бөлігінде талдауға қатысу;
21. Жаңа өнеркәсіптік жабдықты және ТПБАЖ бағдарламалық қамтамасыз етуін сатып алу кезінде АҚ талаптарын келісуге қатысу, жеткізуге арналған техникалық ерекшеліктерге ТПБАЖ АҚ талаптарын енгізу;
22. ТПБАЖ мен инженерлік жүйелерді енгізу және жаңғырту жобалары бойынша АҚ тәуекелдерін бағалай отырып, сараптамалық қорытындылар дайындау, оның ішінде ТПБАЖ-ға жасанды интеллект жүйелерін енгізу кезінде олардың тәуекел дәрежесін айқындауға қатысу;
23. Енгізу кезінде АҚҚ-ны тексеру (EICAR тест файлы, авторизацияланбаған кіру әрекеті, IDS/IPS тест қағидасы, аудит жұмысын растау), жеткізушілерден тестілеу әдістемесін талап ету;
24. Жабдықтың жоспарлы тоқтаулары кезеңдерінде техникалық персоналмен тестілегеннен және келіскеннен кейін ТПБАЖ жаңартуларының орнатылуын, оларды орнатқанға дейін өтемдік шаралардың қолданылуын бақылау;
Вахта және өзге де міндеттер
1. Вахта ауысқан кезде вахтаны қабылдайтын жұмыскерге алаңның, оның ішінде ТПБАЖ-дың АҚҚ жай-күйі, ашық инциденттер, келісілген ажыратулар және аяқталмаған жұмыстар туралы мәліметтерді істерді тапсыру шеңберінде беру;
2. Бұйрықпен тағайындалған кезде АҚ, ТПБАЖ жөніндегі жетекші менеджерді алмастыру;
3. Тікелей басшыға АҚБ жұмысы үшін қажетті ақпаратты жедел ұсыну, Серіктестік жұмыскерлеріне АҚ мәселелері бойынша кеңес беру;
4. Белгіленген тәртіппен бекітілген қызмет тиімділігінің көрсеткіштерін орындау;
5. Серіктестіктің осалдықтары, инциденттері, ақпаратты қорғау құралдары мен қорғау архитектурасы туралы мәліметтердің құпиялылығын қамтамасыз ету;
6. Ақпаратты қорғау құралдарын қоспағанда, АТ-инфрақұрылымын, ТПБАЖ инфрақұрылымын және физикалық қорғау жүйелерін әкімшілендіру және оларға қызмет көрсету жұмыстарын орындамау;Білім:
1. Ақпараттық қауіпсіздік, ақпаратты қорғау, ақпараттық жүйелер, ақпараттық технологиялар, есептеуіш техника, электроника, аспап жасау, байланыс және телекоммуникациялар, автоматтандыру және басқару, қолданбалы математика мамандықтары бойынша жоғары техникалық білім;Дағдылар:
1. «Киберқауіпсіздік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, Қазақстан Республикасының Цифрлық кодексі, «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, «Жасанды интеллект туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
2. АКТ және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай талаптар (ҚР Үкіметінің № 832 қаулысы);
3. «Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы», «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» және «Байланыс туралы» Қазақстан Республикасының Заңдары – орындалатын жұмысқа қатысты бөлігінде;
4. ҚР СТ ISO/IEC 27001, 27002, 27005 және ҚР СТ 31010 ұлттық стандарттары;
5. IEC 62443 сериялы стандарттар;
6. ТПБАЖ архитектурасы (SCADA, үлестірілген басқару жүйелері (DCS), БЛК, операторлардың АЖО, инженерлік станциялар), Purdue эталондық моделі (ISA-95), өнеркәсіптік желілерді сегменттеу қағидаттары, ТПБАЖ желілерін пассивті мониторингтеу және ТПБАЖ активтерін түгендеу әдістері;
7. ТПБАЖ АҚҚ-ның (желілік қауіпсіздік мониторингі, жұмыс станциялары мен серверлерді қорғау құралдары, өнеркәсіптік сигнатуралары бар NGFW, деректер диодтары, IDS/IPS, қосымшалардың ақ тізімдері) жұмыс істеу қағидаттары, ТПБАЖ-ға жасалатын кибершабуылдардың әдістері мен техникалары;
8. Тәуекелге бағдарланған тәсіл, өзгерістерді басқару, цифрлық криминалистика негіздері;
9. MITRE ATT&CK және MITRE ATT&CK for ICS кибершабуыл тактикалары мен техникалары туралы білім базалары;
10. Трафикті SSL/TLS-инспекциялау және сертификаттарды басқару қағидаттары;Қосымша:
1. Әкімшілендірілетін ТПБАЖ АҚҚ немесе корпоративтік АҚҚ (жұмыс станциялары мен серверлерді қорғау, желілік қауіпсіздік мониторингі, SIEM немесе баламалы) бойынша курстардан өткені туралы сертификаттар – артықшылық болады;
2. ТПБАЖ киберқауіпсіздігі саласындағы қосымша білім (курстар, семинарлар, оның ішінде SANS ICS410, ТПБАЖ АҚҚ өндірушілерінің оқытуы); ISA/IEC 62443, GICSP, SSCP немесе баламалы сертификаттар – болғаны жөн;
3. АҚ бойынша сертификат берілетін мамандандырылған курстардан үш жылда кемінде бір рет өту;
4. Өндірістік объектіде вахталық әдіспен жұмыс істеуге қарсы көрсетілімдердің болмауы.Білетін тілдер:
1. Қазақ және орыс тілдерін меңгеру; ағылшын тілі – Intermediate деңгейінен төмен емес;
